Özgül Apaçe'nin röportajı
Çeçen uyruklu üç kişi İstanbul'da sokak ortasında gündüz vakti susturuculu silahla öldürüldü. Ölenlerden biri önemli bir muhalif Çeçen komutandı. Sokak ortasında infaz edilen üç Çeçen'in eşleri düzenledikleri basın toplantısında son dört yılda, bu olayla birlikte yedi Çeçen'in öldürüldüğüne dikkat çekerek, ortaya çeşitli iddialar attılar. İddialardan en çarpıcı olanı, Rusya lideri Putin'in talimatıyla Çeçen lider Ramazan Kadirov'un, bağımsızlık mücadelesinde Ruslara karşı savaşan Çeçenler'den bir infaz listesi hazırladığı ile ilgili olandı. Eşlerine göre öldürülen Çeçen direnişçilerin ismi Kadirov'un bu ölüm listesindeydi.
Türkiye'de yaklaşık 2 bin Çeçen yaşıyor. Bunların arasında Kadirov'un ölüm listesinde olan başka isimler de var mı? Bu sorunun peşine düştük... Zeytinburnu'ndaki saldırıda iki korumasıyla birlikte öldürülen Hamzat kod adlı Çeçen komutan Berg Khazh Musavei, Ruslara karşı savaşırken yaralandığı için İstanbul'a gelmişti. Çeçen direnişinde komuta kademesinde yer alan isimlerden biriydi.
Ayrıca direnişin simge ismi, komutan Dokka Omarov'un da yakın adamıydı. İstanbul'da bir buçuk yıl boyunca istihbarat servislerinden köşe bucak kaçmış ama infazdan kaçamamıştı...
Tıpkı Musavei gibi Ruslara karşı savaşan ve yaralanıp Türkiye'ye gelen başkaları da var. Onlar kendi isimlerinin de Kadirov'un listesinde olduğunu düşünüyor. Tabii bir devlet başkanının hazırlattığı ölüm listesini görmeleri mümkün değil ama Avrupa'da ve Türkiye'de işlenen Çeçen cinayetlerine bakınca tüm işaretler, sıranın onlara geldiğini gösteriyor.
Kadirov'un listesinde kendi adlarının da olduğunu söyleyen Çeçen direnişçilerle görüştük. Üçü de savaşta yaralanıp Türkiye'ye gelmişler. Ölüm tehlikesi altında yaşadıkları için fotoğraflarını çekemedik, tabii isimlerini de yazamıyoruz. Ama Kadirov'un ölüm listesinde olan direnişçilerin anlattıklarını sonuna kadar dinledik.
"Öldürülebileceğimin farkındayım"
Röportaja Türkiye'ye en son gelen Çeçen militandan başladık. 31 yaşında. Savaşta hangi uzvunu kaybettiğini söylememizi bile istemiyor. 19 yaşında üniversite ikinci sınıf öğrencisiyken, dağa çıkıp savaşmaya başlamış. "Dört yıl savaştıktan sonra yaralandım ve evden çıktım" diyor. Çeçen direnişçiler ülkelerinden ev diye bahsediyorlar.
• Çeçenistan'dan çıktıktan sonra nereye gittiniz?
Para karşılığında Avrupa'ya geçiren insanlar var, bilirsiniz, onlar geçirdi sınırdan beni. Önce Belçika'ya gittim sonra da buraya geldim. Annem, babam ve iki kardeşim hâlâ Çeçenistan'da. Çeçenistan'dan çıktığımdan beri sekiz senedir ailemle telefonla bile konuşmadım. Onlarla irtibata geçmezsem, onları rahat bırakırlar diye arayıp sormadım. Ama öyle olmamış. Biz küçük bir halkız, insanlar birbirlerini tanıyorlar, ailemin durumunu başka insanlardan öğreniyorum. Ne öldürüp acılarına son veriyorlar ne de rahat yaşamalarına izin veriyorlar. Sürekli tutuklayıp cezaevine koyuyorlar. Nedensiz götürüyor, sonra da nedensiz salıyorlar.
• Ölen Hamzat kod adlı Çeçen komutan Musavei'yi tanıyor muydunuz?
Tanıyordum tabii. Aklı fikri Çeçenistan'da olan biriydi. Oradaki durumla ilgili çok endişeli ve üzgündü... Telefonla da, yüz yüze de konuşsak sürekli Çeçenistan'dan bahsediyordu.
• Öldürmek için neden onu seçtiler?
Nedeni çok basit, çünkü o buradaki Çeçenlere öncülük ediyordu.
• Kendi hayatınız için endişe ediyor musunuz?
Bu yola her şeyin olabileceğini bilerek çıktık. Burada ölümler ilk değil, ikinci değil, üçüncü değil. Artık bana da böyle bir şey olabileceğini biliyorum, öldürülebileceğimin farkındayım yani. Ama korkmuyorum, Allah'ın yazdığından kaçamayız.
• Sizce kim öldürdü Hamzat'ı, yani sizin de peşinizde olanlar kimler?
Tam olarak bilemeyiz tabii ama ya Kadirovcular ya da Ruslardır...
• Kadirov'un listesinde kimler var?
Kadirov'un hoşuna gitmeyen herkesin ismi olabilir o listede. Ama asıl olarak bizim gibi diasporada hükümet aleyhine konuşan ve tabii savaşta da yer alan insanlar...
"Çeçenistan'a döneyim diye aileme işkence yapıp bırakıyorlar" (sayfa 3'te)
